دههی ۱۹۴۰: جنگ باعث تولد کامپیوتر میشود
Mark I
محاسبات مورد نیاز برای موشکهای پرتابهای در طول جنگ جهانی دوم، موجب طراحی کامپیوتر دیجیتال الکترونیکی با اهداف کلی شد. هوارد آیکن در دانشگاه هاروارد با کمک IBM کامپیوتر الکترومکانیکی Mark I را در ۱۹۴۴ ساخت.
همچنین رمزگشایی کُدهای نظامی منجر به مطرح شدن پروژههایی در زمینهی محاسبات شد. آلن تورینگ در شکستن رمز دستگاه آلمانیها به نام Enigma (که برای رمزنگاری پیامها و گشایش این رمزها به کار میرفت) در پارک بلچلی در انگلستان، تاثیر بهسزایی داشت. بریتانیاییها برای شکستن رمز، ماشین محاسبهگری به نام Colossus ساختند.
آتانازوف اختراعش را که یک کامپیوتر الکترونیکی با اهداف کلی برای انجام محاسبات توپخانهای بود، با جان ویلیام ماوچلی، در میان گذاشت. ماوچلی بعدها به کمک اکرت ENIAC را ساخت که اولین کامپیوتر الکترونیکی با اهداف کلی است. این که ماوچلی دقیقا چه ایدههایی از آتانازوف گرفت، کاملاً مشخص نیست، و اینکه آتانازوف یا ماوچلی و اکرت را باید به عنوان خالقان کامپیوتر دیجیتالی الکترونیک دانست، مسالهای است که در طول تاریخ همواره مورد بحث و نقد و مناظره قرار گرفته است. ENIAC دردانشگاه پنسیلوانیا طراحی شد و ساخت آن در سال ۱۹۶۴ به پایان رسید.
اولین ترانزیستور
در ۱۹۴۴، ماوچلی، اکرت و جان فوننویمن در حال طراحی یک کامپیوتر الکترونیکی که قابلیت ذخیرهی برنامه را داشت (EDVAC) بودند. گزارش فوننویمن با نام «اولین نسخهی یک گزارش از EDVAC» بسیار تاثیرگذار بود. این گزارش حاوی ایدههایی (مثلاً روال مرتبسازی ادغامی) بود که هنوز در بسیاری از کامپیوترهای دیجیتال مُدرن از آنها استفاده میشود. پس از آن اکرت و ماوچلی به دنبال ساختن UNIVAC رفتند.
در همین حین، در سال ۱۹۴۱ در آلمان کنراد زوزه اولین ماشین حساب قابل استفاده را که توسط برنامه کنترل میشد را به نام Z3 ساخت.
اختراع ترانزیستور در سال ۱۹۴۷ توسط جان باردین، والتر براتین و ویلیام شاکلی کامپیوتر را دگرگون کرد و موجب شد که انقلاب میکروپردازشگرها میسر شود. آنها برای این کشف، برندهی جایزهی نوبل فیزیک سال ۱۹۵۶ شدند.
